
اختتامیه جایزه جلال با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد
سلول های بهاری اثربرگزیده نگاهی دیگر
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست خود با اعضای ستاد برگزاری سی و هفتمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر گفت: «حوزه موسیقی به لحاظ ذهنی با انقلاب اسلامی پیوند خورده است؛ حتی کسانی که آن دوران را ندیدهاند سرودهای زیبا و متناسب با آن ایام برایشان حس زنده بودن تاریخ، وحدت، انسجام ملی، همگرایی و اتحاد را دارد و در واقع موسیقی خدمات فراوانی به انقلاب اسلامی داشته و در حساسترین و مهمترین لحظات پیروزی انقلاب اسلامی آن دوران موسیقی وارد شد.»
موسیقی در حساسترین و مهمترین لحظات پیروزی انقلاب اسلامی وارد شد
محمد مهدی اسماعیلی با تبریک فرارسیدن ایام دهه مبارک فجر انقلاب شکوهمند اسلامی و گرامیداشت یاد و خاطر امام خمینی(ره) بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی ایران، هدف از حضور خود در این نشست را ابراز تشکر و قدردانی از دستاندرکاران برگزاری جشنواره موسیقی فجر عنوان کرد که در این شرایط سخت تلاش و همت کردهاند تا این رویداد بزرگ موسیقایی با حداقلها برگزار شود.
او افزود: بنای ما امسال برگزاری جشنوارهها بهصورت عادی و حضوری بود، اما سویه جدید شیوع کرونا در کشور برنامهریزی ما را تحت تأثیر قرارداد و با توجه به شرایط موجود و توصیههای ستاد ملی مقابله با کرونا جشنوارهها با حداقلها ادامه پیدا میکند.
رئیس شورای هنر در ادامه ترویج، گسترش و تقویت حوزه موسیقی در این دوره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را از اولویتها و افتخارات این وزارتخانه عنوان کرد و گفت: نگاه مجموعه دولت سیزدهم و شخص رئیسجمهور این است که بهصورت جدی از حوزه فرهنگ و هنر حمایت کنیم.
اسماعیلی وجود پیشکسوتان، استادان فن و افراد فاخر در حوزه موسیقی را بهعنوان پرچمداران این عرصه توصیف کرد و گفت: خوشبختانه اتحاد و همدلی خوبی بین استادان وجود دارد که این مهم باعث تقویت و همیاری یکدیگر در حوزه موسیقی شده است. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به اقدامات وتلاشهای خوب صورت گرفته برای برگزاری هرچه بهتر سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر اشاره و ابراز امیدواری کرد تا با اجرای خوب این رویداد بزرگ هنری، بهترین جشنواره را در این دوره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت سیزدهم رقم بزنیم.
نام جلال بر مهمترین جایزه ادبی کشور، اندیشه او را زنده و نگاه غرب را تقبیح میکند
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، همچنین در مراسم اختتامیه چهاردهمین دوره جایزه جلال آلاحمد که شامگاه سهشنبه برگزار شد، بیان داشت: تمام تلاش ما این است که فضای رشد و تعالی را در این دوره فراهم کنیم؛ درحوزه فرهنگ، از نشاط و شادابی مطلوب جامعه فاصله داریم، این مسأله دلایل متعددی دارد، ممکن است بواسطه تحولات تکنولوژیکی یا تغییر فضای اجتماعی و... باشد اما بخشی به تصمیمگیریها برمی گردد، بنابراین بخشی که بر عهده ماهست را به سوی تعالی سوق خواهیم داد و تأکید کرد که موضوعات فرهنگی و هنری به صحبت ختم نشود و منجر به دستاوردی سالانه شود. محمدمهدی اسماعیلی در ستایش جلال آلاحمد، گفت: او یکی از نویسندگان بزرگ ماست که در تحولات اجتماعی نقش مهم و پررنگی داشته است. در این جایزه باید نگاه به خود جلال، زندگی و سلوک و اندیشه او صورت بگیرد، ما اسم او را بر مهمترین جایزه ادبی کشور گذاشتیم که نگاه غربزدگی را تقبیح کنیم و اندیشه او را زنده نگه داریم. او با بیان خاطرهای از جلال و رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار داشت: جلال آلاحمد با مسیر انقلاب، بازگشت به خویشتن و مقابله با استعمار و استثمار همراه بود و این جایزه باید رهرو اندیشه او باشد.
معرفی برگزیدگان و شایستگان تقدیر چهاردهمین دوره «جایزه ادبی جلال آلاحمد»
آیین پایانی چهاردهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد عصر سهشنبه دوازدهم بهمنماه 1400 در تالار وحدت، با حضور تعداد محدودی از میهمانان و با رعایت پروتکلهای بهداشتی برگزار شد و طی آن برگزیدگان نهایی چهار بخش اصلی «رمان و داستان بلند»، «داستان کوتاه»، «مستندنگاری و نقد ادبی»، «بهترین ویراستاران» معرفی و نیز برگزیدگان بخش «نگاه دیگر» بهعنوان بخش ویژه تقدیر شدند.
رضا جولایی برای نگارش «ماه غمگین، ماه سرخ» (نشر چشمه) و سیدمیثم موسویان برای نگارش «بینام پدر» (کتاب جمکران) بهعنوان شایستگان تقدیر بخش رمان و داستان بلند شناخته شدند. همچنین در بخش مستندنگاری میثم امیری برای نگارش «داغ دلربا» (خط مقدم) و هدایتالله بهبودی برای نگارش «رضانام تا رضاخان» (نشر مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی) بهصورت مشترک برگزیده شدند. محمدرضا فارسیان و فاطمه قادری نیز برای نگارش «آلبر کامو در ایران» (دانشگاه فردوسی مشهد) بهعنوان شایسته تقدیر بخش نقد ادبی معرفی شدند.
در چهاردهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد بخشی بهعنوان بخش ویژه طراحی شده و کتابهای «تشریف» نوشته علیاصغر عزتیپاک، «حاججلال» نوشته لیلا نظری گیلانده، «سبز-آبی» نوشته سعید تشکری باغدار، «سلولهای بهاری» نوشته بهنام باقری و «کوهستان آتش» نوشته گلعلی بابایی که هرکدام از منظری خلاقانه و خاص بودند بهعنوان برگزیدگان این بخش معرفی شدند.
برندگان بخش جنبی این دوره از جایزه ادبی جلال آلاحمد نیز اندیشه قدیریان برای ویرایش «آلبر کامو در ایران» و اثر شایسته تقدیر بخش نقد ادبی، حسین علینقی برای ویرایش «بابارجب» نامزد بخش مستندنگاری، اکرم دژهوست گنک برای ویرایش «ساعت دَنگی» اثر شایسته تقدیر بخش مجموعه داستان کوتاه و مجتبی موحدیان برای ویرایش «سلولهای بهاری» اثر برگزیده بخش نگاهی دیگر هستند.
مریم صفدری / قطار از روی تپهای گذشت و از سرپیچی که در آنجا بود ناپدید شد. همیشه در همین لحظه دوباره ناامید میشد. خودش میفهمید که یک تَرَک به آن هزاران ترک قلبش اضافه میشد. دست خودش نبود. امیدش تمامشدنی نبود. نبودن قاسم برای همه عادی شده بود اما برای او نه. ۲۶ سال و سه ماه بود که عادی نشده بود. ناامید نشدن او هم برای همه عادی شده بود، برای مسئول ایستگاه، برای خط نگهدار، برای حسن بقال و مشکاظم نانوا و علیآقای شیرفروش، برای کبری خانم همسایه دست راستی و عزیزآقا همسایه دست چپی، حتی برای آن چنار بزرگ وسط آبادی که هفتهای دو روز در راه ایستگاه زیرش مینشست تا نفسش بالا بیاید. دروغ چرا؟! این آخری شاید هنوز به او عادت نکرده بود. یادش نمیآمد که چند سال است که دیگر یک نفس نمیتواند از خانه تا ایستگاه بیاید. فقط میدانست که آن سالهای اول حتی میتوانست بدود تا ایستگاه! نه اینکه دیر کند تا مجبور شود بدود. همین که چادر سر میکرد به نیت قطار شنبه یا سهشنبه ولولهای در جانش میافتاد که این دفعه برمیگردد! این دفعه حتماً در ایستگاه پیاده میشود. این بود که اول تند میرفت، بعد که خانه مشتقی -آخرین خانه ده- را رد میکرد تا ایستگاه شروع میکرد به دویدن از شوقش. قطار میآمد. تک و توک مسافری پیاده و سوار میشد و بعد راهش را میکشید و میرفت. میماند همانجا. دلش به برگشتن رضا نمیداد. میماند تا قطار از روی تپه بگذرد و از سرپیچ ناپدید نشود. هر دفعه در همان لحظه یاد رفتن قاسمش میافتاد. آخرین بار که قاسم رفته بود هم ایستاده بود تا قطار برود و دیده نشود. بعد سنگین برگشته بود خانه. ۴۶ روز بیشتر طول نکشیده بود که خبر آورده بودند که از قاسمش هیچ خبری نیست. معلوم نبود اسیر شده یا شهید. اگر شهید شده یک متر قبرش کجاست تا برود سر آن شیون کند و دلش را خالی کند. اگر اسیر بوده چرا نیامد؟! اگر، اگر، اگر... یک وقتها دلش را خوش میکرد. میگفت خدا را چه دیدی شاید دین و مذهبش را عوض کرده، رفته یک طرف دنیا سر و همسری به هم زده و دارد زندگیاش را میکند. تا این فکر به سرش میزد استغفراللهی میگفت و نرمی بین انگشت شصت و اشارهاش را گاز میگرفت. قاسمش اینقدر دین و ایمان قوی داشت که محال بود اینچنین کارهایی بکند. یک شبهایی که تنهایی خیلی عذابش میداد بیبرو برگرد کابوس میدید. میدید که قاسمش را در زندان عراق شکنجه میدهند. قلبش تکهتکه میشد. از فریاد خودش از خواب میپرید. یک قلپ آب میخورد و هفت تا بسمالله میگفت و به خودش فوت میکرد. مطمئن بود که قاسمش را اینطور شهید نکردهاند.
-ننه منظر! بیا سوارشو پیاده برنگرد.
گوشهایش را تیز کرد. اصغرآقا بود که صدایش میکرد. یکی دو سالی بود که پسرش سرباز بود و هر وقت برای مرخصی میآمد اصغر با نیسان میآمد دنبالش. برای جوان بیست ساله راهی نبود از ایستگاه تا ده، اما اصغر همین یکدانه بچه را بیشتر نداشت. از همان بچگی لوسش کرده بود. مثل قاسم خودش که یکدانه بود. اما قاسم او کجا و جوانهای این دوره زمانه کجا! قاسمش 10 سال بیشتر نداشت که یتیم شد. مگر خودش چند سالش بود؟! یک زن جوان سی ساله. سر آن یک تکه زمینی که داشتند دوتایی جان میکندند تا روزی یک سالهشان را در بیاورند و دستشان جلوی کسی دراز نباشد. همان بود که یک عمر سرافراز زندگی کرده بود. احترام صدتا مرد را در روستا داشت. بعد از قاسم هم تا رمق داشت خودش را روی زمین سرگرم میکرد. تا اینکه جانی به پایش نماند. زمین را داد اجاره. خرجش در میآمد. مگر یک پیرزن با چقدر نان سیر میشود. جان که از پاهایش رفت مجبور شد عصا دست بگیرد. این یکی را خوب یادش بود. صبح زمستان سه سال پیش بود. اولین شنبه بعد از شب چله که آمده بود ایستگاه. نشسته بود روی سکو تا قطار از منظرش خارج شود. آمده بود بلند شود اما هرچه کرده بود نتوانسته بود. انگار که زانوانش دیگر استخوان نداشتند. آقای اسماعیلی مسئول خط را صدا کرده بود. آمده بود زیر بغلش را گرفته بود و به زور بلندش کرده بود. از آن روز به بعد بدون عصا نتوانسته بود قدم از قدم بردارد. دکترها میگفتند آرتروز شدید دارد. باید عمل کند. حتی کبری خانم آمده بود جان قاسم قسمش داد بود که بعد از عمل پرستاریاش را میکند و غصه تنهاییاش را نخورد. اما خودش میدانست که درد زانوانش به خاطر این حرفها نیست. مال همین قلب ترک خوردهاش است که دیگر خیلی هم خوب کار نمیکند. قلب همهکاره بدن است. خوب نباشد هیچ جای آدم خوب نیست. حالا از پا شروع شده تا بیاید بالا. نَقل جان است که میگویند از پا در میآید تا برسد به سینه و قلب. این مدت یک وقتهایی قلبش تیر میکشید. اوایل زود رها میکرد اما جدیداً نه. درد میکرد و تیر میکشید. نه دکتر رفته بود و نه به کسی گفته بود. میدانست ترکهای روی قلب کار خودش را کرده است. نشسته بود روی نیمکت آهنی ایستگاه. چادر نوی سورمهای را از بقچه درآورده بود و پوشیده بود، همان که کبری خانم از کربلا برایش سوغات آورده بود. شنبه بود یا سهشنبه؟! نمیدانست! به عصایش تکیه داده بود و چشمش به راه بود تا قطار برسد. قلبش تیر کشید، شدیدتر ار دفعات قبل. انگار سینهاش سنگین شد. بعد یک دفعه درد تمام شد. احساس کرد تمام ترکهای قلبش دیگر خوب شدهاند و قلبش دارد مثل ساعت بزرگ و گرد ایستگاه منظم کار میکند. سوت قطار سرخوشیاش را تمام کرد. بدون تأخیر رسیده بود رأس ساعت سه. مثل همیشه ۵ دقیقه توقف کرد و بعد رفت. از روی عادت نگاهش را به رد قطار دوخت. منتظر بود تا قطار از منظرش ناپدید شود که گرمایی را روی دستانش حس کرد. چشم از قطار برداشت و سر برگرداند. خودش بود، قاسمش. با همان لباس خاکی رنگی که رفته بود. زانو زده بود در مقابلش. دستانش را محکم گرفته بود و میبوسید. منظر خم شد و شروع کرد به بوییدن موهای قاسم، بوی گلاب میداد و خاک.
-آمدی مادر؟!
قاسم سرش را که از دستان مادر بلند کرد منظر تازه قیافه پسرش را دید. فرقی نکرده بود. به خال کنار بینیاش دست کشید، همان که خودش هم داشت. ابروهای پرپشت و مشکیاش که به خدابیامرز پدرش رفته بود را بوسید.
- اومدم دنبالت. دیگه نمیخواد منتظر باشی.
بلند شد بیعصا. راحت راه میرفت، دست در دست قاسمش. اولین نفر کبری خانم رفته بود بالای سرش. دیده بود ساعت از دو گذشته و پیرزن نیامده بیرون تا برود ایستگاه قطار. چادر نوی سورمهای را خودش از بقچه داخل صندوق درآورده بود و کشیده بود رویش. دکتر را که صدا کردند گفت که احتمالاً حدود ساعت۳ سکته کرده و همانجا تمام. از آن روز به بعد کسی در ایستگاه قطار منتظر نبود.
نغمههای ایرانی با نوای «سپند دل»
ندا سیجانی / آواز و تصنیف دو مقوله جدا درهنر آوازخوانی است اما درهردو مورد به تبحر و تجربههای بسیار نیاز است. اگرچه دربخش آواز مهارت وتجربه بیشتری لازم بوده و خواننده بایستی به ردیف موسیقی و ظرایف آن تسلط کامل داشته باشد اما در تصنیفخوانی این نگاه کمی متفاوت تراست چرا که خواننده اثر با توجه به ملودی ساخته شده و شعری که بر آن قرار گرفته به خواندن میپردازند. این نوع شیوه موسیقی که با کلام هم گفته میشود درکشورما مورد توجه و استقبال بیشتری بوده و در این زمینه استادان و خوانندههای خوبی فعالیت کرده و همچنان به این هنر می پردازند.
وحید تاج از جمله هنرمندانی است که ازکودکی به خوانندگی علاقهمند بود و به فعالیت دراین زمینه گرایش پیدا کرد. این خواننده که از شاگردان استاد محمدرضا شجریان است و فرزند علیرضا تاج از هنرمندان ردیفشناس آواز دزفول، به تازگی آلبوم «سپند دل» با آهنگسازی محمدرضا عزیزی را منتشر کرده است. این آلبوم شامل9 آهنگ است با قطعاتی همچون «یک روز میآیی»، «داغ عشق»، «تو مرو»، «تک نوازی تار»، «آرزوی گل»، «آنا»، «دشت شقایق»، «سرکوه بلند» و «آرام جان» که اشعار این کارها به سروده افشین یداللهی، هوشنگ ابتهاج، محمدرضا شفیعی کدکنی، مهدی اخوانثالث و رهی معیری است.
وحید تاج تا به امروز 22 آلبوم موسیقی با همکاری آهنگسازان کشورمان منتشر کرده، هنرمندی که زیر نظر استادانی چون مظفر شفیعی، مصطفی کمال پورتراپ، شریف لطفی، تقی ضرابی، کیاوش صاحب نسق، نادر مشایخی، حمیدرضا نوربخش و... هنرآواز و آهنگسازی را آموزش دیده و اجراهای بسیاری در خارج و داخل ایران برگزار کرده است همچنین توانسته در جشنوارههای مختلف کشوری مقام نخست آواز خوانی را کسب کند. این خواننده در آلبوم «سپند دل» که بهمن 1400 از سوی انتشارات نشر و پخش جوان منتشر شده با نوازندگانی چون علیرضا دریایی، میثم مروستی، نیلوفر محبی، پدرام فریوسفی، نگار نوراد، آتنا اشتیاقی، محمدرضا عزیزی، پوریا سلیمانی، پویا محمدی، بهنام بیات، صابر محمدی، فربد هوشنگی، حسن قره کاظمی، زکریا یوسفی، جلال نقی لو و مسعود جعفری همکاری داشته است. اثری که در توضیحات آن آمده: «سپند دل پرواز خیال است در خلوتهای پُرآشوب شخصی. روایتی است موسیقایی از سرگذشتی که همواره در من و ما میتپد و جریان دارد.»
سپند دل
خواننده وحید تاج
آهنگساز محمدرضا عزیزی
ناشر نشرو پخش جوان
سال 1400

نگاهی به آثار نسیم حسنبخشان در نمایشگاه «کارناوال»
روایت مواجهه با حقیقت، پس از رؤیا
پیمان طالبی
روزنامهنگار
«کارناوال» عنوان نمایشگاهی از آثار هنرمندی جوان به نام «نسیم حسنبخشان» است که این روزها در گالری ایده برپاست. نمایشگاهی که به تازگی اعلام شده که با استقبال بسیار مخاطبان، تمام آثار آن به فروش رفته و این یعنی یک موفقیت بزرگ برای هنرمندی مستعد و جوان که مشغول برداشتن گامهای ابتدایی در عالم هنر است. نسیم حسنبخشان، خالق نمایشگاه «کارناوال» 37 سال سن دارد و کارشناس ارشد طراحی صنعتی است. او نیز مثل خیلی از اهالی هنر، بعد از مدتی فعالیت در زمینههای متنوع و گاه درآمدزا نظیر دکوراسیون و طراحی صنعتی، به این نتیجه رسیده که روح هنر در جای دیگری در جریان است و از این رو، نقاشی کلاسیک را جدیتر گرفته است.
سخن از نمایشگاه و آثار حسنبخشان را باید ابتدا از عنوانی که او برای این مجموعه برگزیده، آغاز کرد. کارناوال یا کاروان شادی، جشنی است که در فرهنگ تاریخی مسیحیت به پیش از عید پاک مربوط میشود و بیشتر متعلق به فرهنگ رومی-کاتولیک است و کمتر عنصرهای پروتستانی را در خود دارد. این جشن عناصر مختلف شادی نظیر سیرک، بازی و رقصهای خیابانی را در خود دارد و در آن مسیحیان که در آستانه فرارسیدن ایام روزه قرار دارند، در خوردن و نوشیدن افراط میکردند.
هنرمند نمایشگاه «کارناوال» در خلق آثار خود در این مجموعه، در بزنگاه عمیقی دقیق شده است که همانا لحظه به پایان رسیدن این شادخواری و شادیپیمایی و آغاز فصل صیام است. از این منظر، میتوان این مفهوم را تأویلپذیر دانست و به دنیای پیرامون نیز از همین دریچه نگاه کرد. با چنین وصفی، ناپایداری شادی در دنیای گذرا و احساس نامطبوعی که بعد از گناه به سراغ مرتکب خواهد آمد، پیامی است که حاصل امتزاج مفهوم کارناوال در تاریخ مسیحیت و افکار هنرمند جوان ماست.
در نقاشیهای نسیم حسنبخشان، شاهد لحظاتی هستیم که دو گونهاند: یا در اثنای یک جشن، رخوتی عظیم به جان کاراکتر چنگ انداخته و او را از «خاتمه»ای که نزدیک است خبردار میکند یا اساساً رؤیا به پایان رسیده و اینک لحظه مواجهه با واقعیت انکارناپذیر است. از آنجا که در هر دو حالت، نقاش با مفاهیم انتزاعی مواجه است، برای ترسیم ابعاد مختلف عواطفی نظیر بُهت، حیرت، یأس و غم، بهترین راه را در به تصویر کشیدن عواطف از دریچه سوررئالیسم دیده و باید گفت حسنبخشان در این مسیر تا حد زیادی هم موفق عمل کرده است.
در بخشی از استیتمنت نمایشگاه «کارناوال» آمده است: «...این آن، این لحظه، این وهم، این خیال، این کابوس، این احساس بودن و نبودن که اگر به تصویر نیاید با باد میرود و خود نیز به یادش نخواهد آورد...» ترسیم فضاهایی که در آثار نسیم حسنبخشان با آنها روبهرو هستیم، بیشتر به کیمیاگری میماند چرا که سخن از به تصویر کشیدن چیزهایی است که اساساً نباید و نمیشود به تصویرشان کشید. کلیدواژههایی چون «آن»، «لحظه»، «وهم» و «کابوس» نشان میدهد که هنرمند بهدرستی مطلع است که چه میکند و به گمان من، در روزگار زوال و افول مفهوم والایی چون هنرمند، این مهمترین عنصری است که هنرمندان تازهنفس باید تصویری روشن و شفاف از آن در ذهن داشته باشند.
این تصویر، هرچه که باشد و هر مفهومی را که به ذهن مخاطب متبادر کند، در نهایت در آثار هنرمند موردنظر خود را به مخاطب عرضه خواهد کرد و این مخاطب – خواننده، بیننده یا شنونده – است که در نهایت در مورد صداقت هنرمند داوری خواهد نمود.